ÜST MENÜ

Dünya’yı daha iyi bir yer yapacak “yeşil işler” hakkında bilmemiz gereken beş husus

Yeşil İşler Programı

 

Dünya’da herkesin küresel ekonominin dönüşmesine yardımcı olacak bir işte çalıştığı, bundan şirketlerin kar ettiği ve en kırılgan toplumsal kesimlerin ihtiyaçlarının da karşılandığı bir gelecek hayal edin.

BM için söz konusu “yeşil işler”, iklim değişikliğine yol açan küresel ısınma ile mücadele amacıyla üye devletlerin kabul ettiği, 2015 Aralık tarihli Paris İklim Anlaşmasında ortaya konan vizyonun hayata geçirilmesi anlamı taşıyor. 

BM Genel Sekreteri António Guterres, Eylül ayında BM Genel Merkezinde düzenleyeceği üst düzey toplantıda iklim değişikliği ile mücadeleye küresel seviyede hız kazandırmayı amaçlıyor. Guterres,  liderlerden “sadece konuşma yapmak için değil bir plan ortaya koymak için” toplantıya katılmalarını istiyor.

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Yeşil İşler Koordinatörü Mustafa Kemal Gueye de yeşil işlerin ne anlama geldiğini ve önemini anlatıyor.

1. Yeşil iş tam olarak ne anlama geliyor?

ILO yeşil işi çevrenin korunmasına veya yenilenmesine katkı yapan işler olarak tanımlıyor. Bu tür işler enerji verimliliğinin arttırılması, ekonomiden karbonun çıkarılması ve zararlı gazların atmosfere salınımının aşağı çekilmesini içeriyor. 

BM yeşil işlerin ayrıca “insana yakışır” işler de olması gerektiğini vurguluyor. Bunun anlamı da üretken olmaları, adil bir ücretle çalışılması, sağlık, işsizlik ve maluliyet halinde sosyal güvencesi olması ve kadın ve erkeklere fırsat eşitliği sağlamasıdır.

2. Yeşil ekonomi ne alma geliyor?

Dünya genelinde ülkeler daha temiz ekonomilere yöneliyor, kömür ve petrol gibi fosil yakıtlara bağımlılıktan uzaklaşmaya çalışıyor, güneş ve rüzgar enerjisi gibi yenilenebilir kaynakları çoğaltmayı hedefliyor. Bu gelişme, ülkelerin yeşil ekonomiye geçişleri için iyi bir örnek teşkil edebilir.

Henüz ortak bir tanımı olmasa da BM Çevre Programı (UNEP) yeşil ekonomiyi “düşük karbon salınımı, kaynakların verimli kullanımı ve toplumsal kesimlerin tümünün kucaklanması” olarak tanımlıyor.

3.  Bugüne kadar ne tür yeşil işler yaratıldı?

Gueye, yeşil ekonomiye dönüşümün “çok fazla sayıda iş imkanı” yaratacağını belirtiyor. En öne çıkan sektörü ise enerji oluşturuyor. Yenilenebilir enerjiye geçiş, güneş enerjisi ve diğer yenilenebilir enerji tesisatı üreten şirketlerde bir çok iş imkanları yaratıyor.

Ancak, fırsatlar enerji sektörüyle kısıtlı kalmıyor. Hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde yenilikçi teknolojilerin kullanıldığı inşaat ve üretim sektöründe atıkların azaltılması ve enerji verimliliği sağlanması hedefleniyor.

4. Yeşil ekonomide ne kadar çok yeşil iş yaratılabilir?

ILO dahil BM sistemi bu konuda son derece umutlu. ILO tarafından yayınlanan 2018 Dünya İstihdam ve Sosyal Görünüm Raporunda, küresel ısınmanın 2 Derecenin altında tutulması için atılacak adımlar sayesinde 2030 yılına kadar 18 milyon yeni iş imkanının yaratılacağı belirtiliyor.

Ayrıca, kısa süre kullanıp atılan ürünler yerine tamir edilip yeniden kullanım ve geri dönüşüm alanlarında 6 milyon ilave istihdam sağlanacağı öngörülüyor.

5. Yeşil işlerde çalışmayan kişilere ne olacak?

BM yeşil ekonomiye geçişle birlikte küresel ısınmaya yol açan gazların salınımlarına ve diğer sonuçlara yol açan sanayilerde yaklaşık 6 milyon işin ortadan kalkacağını belirtiyor.

Bu nedenle, ILO’nun “Adil Geçiş” kavramı büyük önem taşıyor. Dünyanın dört bir yanındaki işçiler ve topluluklar değişen ekonomiden etkileniyor ve bu durumun devam edeceği öngörülüyor. Adil Geçiş kavramı, bu geçiş döneminde zorluklarla karşılacak kişilerin sorunlarına çözüm bulacak girişimleri ortaya koyuyor. Bu öneriler arasında gelir yardımı ve eğitim gibi hususlar yer alıyor.

Adil Geçiş’in başarısı için işçi sendikaları, yerel ve ulusal hükümetler, sürdürülebilirlik alanında farkındalığa sahip iş dünyası ve toplumsal kuruluşlar gibi bir çok farklı aktörün işbirliği yapması gerekiyor. Bunun sonunda elde edilecek ödüle ise paha biçilemeyecektir: herkesin insana yakışır işe sahip olması, üretken işler, herkesin iyiliği için çevreyi koruyan küresel ekonomiye katkı.

, , ,



Tasarım ve Yazılım : BodhiWeb