ÜST MENÜ

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER’İN TERÖRLE MÜCADELESİ TERÖRLE MÜCADELE EYLEM PLANI

Birleşmiş Milletler (BM) için, terörizm, dünyamızı tehtid eden ve mutlaka mücadele edilmesi gereken küresel bir sorundur. BM, bu bağlamda, onlarca yıldır  üye devletlerin bu belayı ortadan kaldırmalarına yardım etmek amacıyla somut adımlar atıyor.Birleşmiş Milletler Küresel Terörle Mücadele Stratejisi (2006), atılan bu adımları somut bir eylem planı haline getirerek daha da güçlendirmiş ve geliştirmiş bulunuyor. Birleşmiş Milletler’in terörizmle mücadele çabaları, 2006 yılında üye devletlerce kabul edilen bu küresel strateji çerçevesinde yönetiliyor.

gun

Terörle Mücadele İçin Küresel Bir Çerçeve Oluşturulması

Birleşmiş Milletler sisteminin en etkili başarılarından birisi, uluslararası terörizme karşı evrensel bir sözleşmeler ve anlaşmalar rejimi kurmuş olmasıdır. Bu antlaşmalar, terörist eylemlerin bastırılmasında, faillerin takibinde ve aynı zamanda teröristlerin kullandığı bazı araçlara yasadışı erişimlerini sınırlamada, uluslararası yasal bir çerçeve sunuyor.13 hukuki belge ve 3 yasa değişikliği olmak üzere toplamda 16 evrensel ve yasal hukuki belge bu çerçeveyi oluşturuyor.

Bu çerçeve başlıca terörist eylemler olan adam kaçırma, rehin alma,bombalama ve terörün finanse edilmesi gibi eylemlere karşı önlemler ve pratik tanımlar içeriyor. Bunun yanında, üye devletler  tek bir evrensel ve kabul görmüş  terörizm tanımını  oluşturmayı amaçlayan, uluslararası terörizm üzerine kapsamlı bir sözleşmeyi sonuçlandırmak için çalışıyor.

Terörle Mücadele İçin Stratejik Yaklaşıma

2006 yılı Eylül ayında üye devletler, terörle mücadele ile ilgili faaliyetlerini  sağlamlaştırmak ve geliştirmek için BM Küresel Terörle Mücadele Stratejisi üzerinde anlaşarak, terörle mücadelede yeni bir dönem başlattılar.

Üye devletlerin üzerinde anlaştıkları bu ortak çerçeve şu alanlarda somut bir eylem planının temellerini oluşturuyor:

1.Terörizmin yayılmasına sebebiyet veren koşulları ele almak;
2.Terörizmi önlemek ve terörizme karşı savaşmak;
3.Bu konuyla ilgili olarak Birleşmiş Milletler sisteminin rolünü güçlendirmek ve terörizmi önlemede ve terörizmle savaşmada  devletlerin kapasitesini arttırmak;
4.İnsan haklarına saygı duyulmasının ve hukukun üstünlüğünün,terörizmle mücadelede temel kabul edilmesini temin etmek.

Küresel Terörle Mücadele Stratejisi, Güvenlik Konseyi’nin terörle mücadele ile ilgili organları da dahil olmak üzere, çeşitli BM sistemi kuruluşlarını, ortak, uyumlu ve daha fazla odaklanmış bir çerçevede bir araya getirmeyi amaçlıyor.

Strateji aynı zamanda, 2005 yılında, BM sisteminde terörle mücadele çabalarında koordinasyonu ve tutarlılığı sağlamak için Genel Sekreter tarafından kurulan, Terörle Mücadele Uygulama Görev Gücü’nün çalışmalarına da destek veriyor. Güvenlik Konseyi de terörle alakalı meselelerle yaklaşık 20 senedir uğraşıyor. 1990’lı yıllarda Güvenlik Konseyi belirli terör eylemleriyle bağlantısı olduğu düşünülen ülkelere karşı yaptırım uygulama yoluna girmişti.1999 yılında, 1267 sayılı Güvenlik Konseyi kararıyla,Taliban’a karşı yaptırımları denetlemek üzere bir komite kurulmuştu.11 Eylül 2011’de ABD’ye karşı düzenlenen terör saldırılarını takiben Güvenlik Konseyi 1373 sayılı kararla Terörle Mücadele Komitesi’ni kurdu. Bu karar üye devletleri terörist eylemleri önlemek ve üye devletler arasındaki işbirliğine yardımcı olmak ve işbirliğini geliştirmek için önlemler almakla yükümlü kılıyor.

Terör Mağdurlarına Destek

Birleşmiş Milletler Terörle Mücadele Uygulama Görev Gücü (CTITF) Birleşmiş Milletler sisteminin terörle mücadele konusundaki çabalarında genel koordinasyon ve tutarlılık sağlamak amacıyla 2005 yılında Genel Sekreter tarafından kuruldu. 30 uluslararası birimden oluşan  CTITF’nin başkanlığını siyasi işler bölümünden Jean-Paul Laborde yapıyor.

Birleşmiş Milletler Küresel Terörle Mücadele Stratejisi, Genel Kurul’dan, Güvenlik Konseyi’nden ve  ilgili Birleşmiş Milletler uzmanlık kuruluşlarından çıkan  BM terörle mücadele politikalarını  ve  yasal karşılıkları tutarlı bir çerçevede bir araya getiriyor.  Genel Kurul’un 2006 Eylül ayında aldığı karar ile de CTITF’nin çalışmalarının odağını oluşturuyor.

Strateji uluslararası toplum için dört  konuya odaklı bir eylem planı ortaya koyuyor:

  1. Terörizmin yayılmasına sebebiyet veren koşulları ele alan önlemler
  2. Terörizmi önlemek ve terörizme karşı mücadele için önlemler
  3. Bu konuyla ilgili olarak Birleşmiş Milletler sisteminin rolünü güçlendirmek ve  terörizmi önlemede ve mücadelede devletlerin kapasitesini arttırmak için önlemler
  4. Herkes için insan haklarına saygı duyulmasının ve hukukun üstünlüğünün terörizmle mücadelede temel kabul edilmesini temin etmek için önlemler

Küresel Terörle Mücadele Stratejisi’nde üye devletler, terör mağdurlarının ve ailelerinin ihtiyaçlarına dikkat çeken ulusal sistemlerin oluşturulmasının üzerinde duruyor.

Birleşmiş Milletler Terörle Mücadele Uygulama Gücü(CTITF) çalışmaları şu alanları kapsıyor:

  1. Terör mağdurları, uzmanlar, hükümet yetkilileri, servis sağlayıcılar ve sivil toplumun kullanabileceği, mağdurların desteklenmesi için bilgi ve kaynak paylaşımının yapılabileceği  sanal bir platform ya da web portalı geliştirmek;
  2. Varolan ulusal uygulamalara dayalı, terör mağdurlarına finansal destek sağlamak  üzere bir çalışma/rehber geliştirmek;
  3. Küresel Terörle Mücadele İşbirliği Merkezi ve Küresel Terör Madurları Ağı  ile, mağdurları destekleyen projeler üzerinde ortaklık gerçekleştirmek;
  4. Terör mağdurlarının hakları üzerine bir çalıştay toplamak ve bu konuyla ilgili olarak bir çalışma düzenlemek

Üye devletler, Genel Kurul aracılığıyla terörle mücadele için işbirliği çabalarını arttırıyor ve yasal bir  olgu belirleme çalışmalarına devam ediyorlar. Resmi antlaşmaların dışında, ülkeler ayrıca düzenli olarak terörizmle mücadele için yollar ve araçlar geliştirmek için çalışıyor ve  terörle mücadele konusundaki kararlılıklarını  Genel Kurul kararları ve açıklamalarla teyid ediyorlar.

Güvenlik Konseyi,  aldığı karar aracılığıyla ve alt birimler oluşturmak yoluyla terörle mücadelede aktif olarak yer alıyor. Aynı zamanda, Birleşmiş Milletler’e bağlı bir çok kuruluş da terörle mücadeleye katkıda bulunuyor ve üye devletlerin terörizmle mücadele için gösterdikleri çabalara destek oluyor.

Terörle Mücadele Stratejisi’nin Ana Hatları

1. Terörle Mücadele Stratejisi, terörle mücadele alanında şu ana kadar çizilen en kapsamlı, kolektif ve uluslararası çerçeveyi oluşturuyor. Strateji üye devletlerin, tüm terör faaliyetlerini, kim tarafından, ne zaman ve ne amaçla işlenmiş olursa olsun, tutarlı, net ve güçlü şekilde kınayacaklarını belirtiyor.

2.Strateji, terörün yayılmasına sebep olan koşullara karşı  somut  önlemler içeriyor,  devletlerin ve BM’nin terörü önlemede ve terörle mücadelede hem kolektif olarak hem de tek tek kapasitelerini artırmalarına yönelik önlemleri sıralıyor. Bu somut önlemleri ortaya koyarken de insan haklarını ve hukukun üstünlüğünü esas alıyor.

3.Terörle Mücadele Stratejisi, üye devletler, Birleşmiş Milletler sistemi, diğer uluslararası aktörler, bölgesel ve alt bölgesel kuruluşlar tarafından üstlenilen ve devam etmekte olan tüm faaliyetleri, ortak bir stratejik çerçeve altında bir araya getiriyor.

4.Stratejiyi uygulamada en önemli sorumluluk üye devletlere düşüyor, ancak, gerektiğinde Birleşmiş Milletler’den de uygulama aşamasında yardım talep edilebiliyor. Bu taahhüt 2008 yılında stratejinin yeniden gözden geçirilmesi sırasında üye devletler tarafından  daha da güçlendirildi.

Strateji, birçok alanlarda yenilikçi girişimleri bünyesinde bulunduruyor:

  1. Tüm devletlerin üzerlerine düşen görevleri etkin şekilde yerine getirebilmeleri  için, terörle mücadelede teknik yardım ulaştırma konusunda etkinliği arttırmak;
  2. Terör mağdurlarının ve ailelerinin ihtiyaçları için yardım sağlama ve mağdurlara destek vermede yardımlaşma;
  3. Devletlerin sağlık sistemlerini geliştirmeye odaklı ve biyoteknolojik gelişmelerin terör ya da suç eylemleri için değil, halkın iyiliği için kullanılacağını temin eden tek ve kapsamlı bir veri tabanı oluşturarak biyoterörizm tehdidini ele almak;
  4. Özellikle saldırıya açık hedeflere karşı düzenlenen terörist saldırıları önlemek için, sivil toplumu, bölgesel ve alt bölgesel kuruluşları terörle mücadele sürecine dahil etmek ve özel sektörle de ortaklık geliştirmek;
  5. İnternetin terör faaliyetleri için kullanılması konusunu ele almak
  6. Sınır ve gümrük kontrol sistemlerini modernleştirmek ve teröristlerin ülkelere girişini ve yasadışı araçların dolaşımını egellemek için seyahat belgelerinin güvenliğini arttırmak;
  7. Kara para aklanmasını ve teröre finansal desteği engellemek için işbirliğini arttırmak

Terörle Mücadele Stratejisi, terörizmin hiçbir din, milliyet ya da etnik grupla ilişkilendirilemeyeceğine de özellikle vurgu yapıyor.

Türkiye’nin terörizmle mücadele alanındaki uluslararası çalışmalara katkısıyla ilgili olarak T.C. Dışişleri Bakanlığı’nın konuyla ilgili şu sayfasını ziyaret edebilirsiniz:

http://www.mfa.gov.tr/turkiye_nin-terorizmle-mucadele-alanindaki-uluslararasi-calismalara-katkisi_.tr.mfa



Tasarım ve Yazılım : BodhiWeb