ÜST MENÜ

Uluslararası Hukuk ve Birleşmiş Milletler’in Rolü

BM Genel Kurulu

BM Genel Kurulu

Birleşmiş Milletler (BM) uluslararası hukukun geliştirilmesine yardımcı oluyor.

Birleşmiş Milletler’in kuruluş amacı sadece gelecek kuşakları savaşlardan uzak tutmak, insan haklarını korumakla sınırlı kalmıyor. Bir diğer amacı da BM Anlaşmasının giriş bölümünde belirtildiği üzere “Adaletin korunması ve anlaşmalardan doğan yükümlülüklere saygı gösterilmesi için gerekli koşulları yaratmaya ve daha geniş bir özgürlük içinde daha iyi yaşam koşulları sağlamaya, sosyal bakımdan ilerlemeyi kolaylaştırmaya” yönelik çalışmaları kapsıyor. Uluslararası hukuku uluslararası ilişkileri düzenleyen bir konuma getirmeye yönelik çalışmalar BM’nin kuruluşundan bu yana ana hedeflerinden birini teşkil ediyor.

Ticaretin ve fikirlerin hızla sınırları aştığı günümüz dünyasında modern toplumların ayakta kalabilmesi için uluslararası kural ve standartlara ihtiyaç duyulduğunu ülkeler çoktan kabul ediyor. Söz konusu uluslararası kurallar BM Genel Sekreterinin himayesinde bir kopyası toplanan yüzlerce anlaşma ile kelimelere dökülüyor. Hükümetler ve uluslararası kuruluşlar tarafından iletilen söz konusu anlaşmalar, insan haklarından silahsızlanmaya, mültecilerden çevreye, deniz hukukuna kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor.

Genel Kurul çok taraflı anlaşmaların kabul edildiği bir forumdur

BM Genel Kurulu’nda BM’ye üye devletlerin her biri temsil ediliyor. Genel Kurul uluslararası hukuk ile ilgili kararların alındığı ana organ olarak karşımıza çıkıyor. Çok taraflı birçok anlaşma Genel Kurul’da kabul ediliyor ve daha sonra imzaya ve onaya açılıyor.

Genel Kurul’un Hukuk Komitesi (Altıncı Komite) Genel Kurul’a hukuki konularda danışmanlık yapıyor. Komite BM’ye üye devletlerin hepsinin temsilcilerinden oluşuyor.

Genel Kurul’da bugüne kadar kabul edilen çok taraflı anlaşmalardan bazıları şunlardır:

–  İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi (10 Aralık 1948)

– Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi (16 Aralık 1966)

– Kişisel ve Siyasal Haklar Uluslararası Sözleşmesi (16 Aralık 1966)

– Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Tasfiye Edilmesine Dair Sözleşme (18 Aralık 1979)

– Çocuk Haklarına Dair Sözleşme (20 Kasım 1989)

– Her Türlü Irk Ayrımcılığının Tasfiye Edilmesine Dair Uluslararası Sözleşme (21 Aralık 1965)

– İşkenceye ve Diğer Zalimane, İnsanlık Dışı veya Onur Kırıcı Muamele veya Cezaya Karşı Sözleşme (10 Aralık 1984)

– Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi (9 Aralık 1948)

– Mültecilerin Hukuki Statüsüne İlişkin Cenevre Sözleşmesi, (28 Temmuz 1951)

– Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (10 Aralık 1982)

– Engelli Haklarına İlişkin Sözleşmesi (13 Aralık 2006)

– Göç Küresel İlkeler Sözleşmesi (Aralık 2018)

– Mülteciler Küresel İlkeler Sözleşmesi (Aralık 2018)

Genel Kurul 1948 yılında aldığı bir karar ile “uluslararası hukukun ilerici gelişmesi ve tanziminin desteklenmesi” için Uluslararası Hukuk Komisyonunu oluşturdu.

“İlerici gelişme” ifadesi daha önce uluslararası hukuk tarafından düzenlenmemiş konularda taslak sözleşmeler hazırlanması, “tanzim” ise halihazırda Devletler tarafından geniş kapsamlı olarak uygulanan uluslararası hukuk kurallarının daha kesin formüle edilmesi olarak tanımlanıyor.

Söz konusu Komisyon’un ana çalışma alanına kamusal uluslararası hukuk giriyor. Ancak, bu özel uluslararası hukuk konularına değinmediği anlamına gelmiyor. Komisyon uluslararası ceza hukuku alanında geniş çalışmalar yapmış bulunuyor. Söz konusu çalışmaları arasında Uluslararası Ceza Mahkemesi Anlaşmasının taslağının oluşturulması da yer alıyor.

Komisyon alanlarında uzman 34 üyeden oluşuyor. Üyeler herhangi bir ülkeyi temsil etmiyor. Genel Kurul tarafından beş yıllığına seçiliyorlar ve her yıl Cenevre’de toplanıyorlar.

Diğer çok taraflı kuruluşlar 

Birleşmiş Milletler sistemi içinde ihtisas kuruluşları da zaman içinde oluşturulmuş bulunuyor. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), Dünya Sağlık Örgütü (WHO), BM Uluslararası Ticaret Hukuku Komisyonu (UNCITRAL) ve BM Uyuşturucu ve Suç ile Mücadele Dairesi (UNODC) bunlardan birkaçını teşkil ediyor.

 

 

 



Tasarım ve Yazılım : BodhiWeb